თანამედროვე ავტომობილებში, განსაკუთრებით კი ელექტრომობილებში, უსაფრთხოება მხოლოდ ბალიშებით არ შემოიფარგლება. ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი და ამავდროულად ნაკლებად ცნობილი დეტალი პიროდამცველია — პატარა ელემენტი, რომელსაც ავარიის დროს შესაძლოა თქვენი სიცოცხლე გადაერჩინა, თუმცა ავარიის შემდეგ სწორედ ის ხდება მიზეზი, რის გამოც მანქანა აღარ ირთვება.
რა არის პიროდამცველი?
პიროდამცველი (ინგლისურად Pyro Fuse, პიროტექნიკური დამცველი) უსაფრთხოების მოწყობილობაა, რომელიც ავარიის დროს წამის მეასედებში ფიზიკურად წყვეტს კავშირს ბატარეასა და ავტომობილის ელექტროსისტემას შორის. მის შიგნით მოთავსებულია მცირე პიროტექნიკური მუხტი — იმავე პრინციპით, როგორც უსაფრთხოების ბალიშებში. როდესაც ავტომობილის სენსორები დაჯახებას დააფიქსირებენ, მუხტი ფეთქდება და დამცველი მყისიერად ჭრის დენის წრედს.
ეს აუცილებელია, რადგან ელექტრომობილის მაღალი ძაბვის ბატარეა 400 ვოლტს და მეტს გამოიმუშავებს — ავარიის დროს დაზიანებულმა კაბელმა შესაძლოა ხანძარი ან დენის დარტყმა გამოიწვიოს. პიროდამცველი სწორედ ამ საფრთხეს გამორიცხავს.
რომელ ავტომობილებში გვხვდება?
პიროდამცველი დგას Tesla-ს ყველა მოდელში (Model 3, Model Y, Model S, Model X), ასევე თითქმის ყველა თანამედროვე ელექტრომობილსა და ჰიბრიდში — BMW, Mercedes-Benz, Hyundai, Volkswagen, Toyota და სხვა. საინტერესოა, რომ ზოგიერთ ბენზინის ძრავიან ავტომობილშიც გამოიყენება — 12-ვოლტიანი აკუმულატორის დადებით კაბელზე.
როდის ფეთქდება პიროდამცველი?
მთავარი მიზეზი, რა თქმა უნდა, ავარიაა — დაჯახებისას ის უსაფრთხოების ბალიშებთან ერთად ირთვება. თუმცა პრაქტიკაში პიროდამცველი ზოგჯერ ავარიის გარეშეც ფეთქდება:
- ძლიერი ბიძგი ან ორმოში ჩავარდნა, რომელსაც სენსორები დაჯახებად აღიქვამენ;
- ძაბვის მკვეთრი ნახტომი ან მოკლე ჩართვა ელექტროსისტემაში;
- 12-ვოლტიანი აკუმულატორის გაუმართაობა;
- სენსორის ან ბლოკის შეცდომა.
მნიშვნელოვანია იცოდეთ: პიროდამცველი ერთჯერადი მოწყობილობაა. ერთხელ გაფეთქებული ვეღარ „აღდგება" — ის აუცილებლად უნდა შეიცვალოს.
როგორ მივხვდეთ, რომ პიროდამცველი გაფეთქდა?
- ავტომობილი საერთოდ არ ირთვება ან ავარიის შემდეგ „ჩაქრა";
- ეკრანზე ჩნდება მაღალი ძაბვის სისტემის შეცდომები (Tesla-ზე, მაგალითად: „High voltage battery requires service");
- 12-ვოლტიანი კვება მუშაობს — ეკრანი და განათება ირთვება — მაგრამ მანქანა ადგილიდან არ იძვრება;
- დამუხტვა შეუძლებელია.
შეიძლება თუ არა მისი შეკეთება?
დიახ — და ეს ბატარეის შეცვლაზე ბევრად იაფი პროცედურაა. ხშირად მძღოლები ფიქრობენ, რომ ავარიის შემდეგ „ბატარეა დაიწვა", სინამდვილეში კი პრობლემა მხოლოდ პიროდამცველია. საჭიროა:
- დიაგნოსტიკა — ჯერ უნდა დადგინდეს, რატომ გაფეთქდა დამცველი და ხომ არ არის დაზიანებული მაღალი ძაბვის სისტემის სხვა კომპონენტი;
- შეცვლა — ძველი პიროდამცველის დემონტაჟი და ახლის მონტაჟი;
- სისტემის შემოწმება — შეცდომების წაშლა და მაღალი ძაბვის წრედის სრული ტესტირება.
გახსოვდეთ: ეს სამუშაო მაღალ ძაბვასთან შეხებას გულისხმობს და აუცილებლად სპეციალისტმა უნდა შეასრულოს — არასწორმა ჩარევამ შესაძლოა როგორც ჯანმრთელობა, ისე ავტომობილის ბატარეა დააზიანოს.
Autospace — პიროდამცველის დიაგნოსტიკა და შეცვლა თბილისში
Autospace-ის გუნდი სპეციალიზებულია Tesla-სა და სხვა ელექტრომობილების მაღალი ძაბვის სისტემებზე. ჩვენ ვახორციელებთ პიროდამცველის ზუსტ დიაგნოსტიკას და შეცვლას უსაფრთხოების ყველა პროტოკოლის დაცვით. თუ თქვენი ავტომობილი ავარიის ან უცნაური „ჩაქრობის" შემდეგ აღარ ირთვება, ნუ იჩქარებთ ძვირადღირებულ დასკვნებს — შესაძლოა პრობლემა მხოლოდ პიროდამცველი იყოს.
დაგვირეკეთ: +995 571 61 66 99 • მისამართი: ზესტაფონის ქ. 3, თბილისი